حجاج بن زيد حجاج بن بدر حجاج بن سردق حجاج بن مسروق جعفى حجاج بن مرزوق حجاج بن مسروق جعفى حجاج بن مسروف حجاج بن مسروق جعفى حجّاج بن مسروق جعفى حجّاج بن مسروق « 1 » بن مالك بن كثيف بن عتبة الكداع الجعفى ، « 2 » از شيعيان و اصحاب اميرالمؤمنين عليه السلام در كوفه بود . چون باخبر شد كه امام حسين عليه السلام از مدينه به سوى مكّه حركت كرده است ، رهسپار مكّه شد و به آن حضرت پيوست . هنگام حركت امام عليه السلام از مكّه به سوى عراق در كنار و همراه امام عليه السلام ، و در تمام اوقات نماز مؤذّن آن حضرت بود . « 3 » در جريان ملاقات حرّ با امام حسين عليه السلام چون ظهر شد ، امام عليه السلام به حجّاج فرمود كه اذان بگويد و او نيز گفت . « 4 » در قصر بنىمقاتل وى و يزيد بن مغفّل از طرف سيّدالشّهدا به خيمهء عبيداللَّه حرّ جعفى رفتند ؛ و پيام آن بزرگوار را به او رساندند و از او براى يارى آن حضرت دعوت به عمل آوردند . « 5 »

--> ( 1 ) . حجاج بن مسروف ( اكليل المصائب ، ص 165 ) ، حجاج بن سردق ، ( آرامگاه‌هاى خاندان پاك ، ص 233 ) ، حجاج بن‌مرزوق ، ( رجال طوسى ، ص 73 ) نيز گفته‌اند . ( 2 ) . انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 199 ، دارالتعارف . ( 3 ) . ابصار العين ، ص 151 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة ؛ تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 255 . ( 4 ) . تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 401 ، دارالمعارف ؛ مقتل الحسين عليه السلام مقرم ، ص 183 ، منشورات شريف رضى ؛ الدّمعةالساكبة ، ج 4 ، ص 249 ؛ ارشاد مفيد ، ج 2 ، ص 78 ، كنگرهء جهانى هزارهء شيخ مفيد ؛ ( ارشاد به جاى كلمهء مسروق ، مسرور دارد ) . ( 5 ) . الفتوح ابن اعثم ، ج 5 ، ص 130 ؛ ابصار ، ص 151 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة ؛ تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 255 .